
Żaden budynek w Wenecji nie cieszy się dziś, podobnie jak dawniej, tak wielkim zainteresowaniem jak owiane tajemnicą Arsenał w Serenissimie. Z zewnątrz przypomina niezdobytą, a przede wszystkim niemal niewidoczną fortecę, a co roku stanowi spektakularną oprawę dla Biennale. W Arsenału mieściła się stocznia dawnej potęgi morskiej Wenecji wraz z zbrojownią i bazą floty. Arsenał: miejsce, w którym już na długo przed industrializacją prowadzono wydajną pracę.
Jak to się wszystko zaczęło…

W 1104 roku, za rządów dożego Faliera, rozpoczęto budowę obiektu, który bez wątpienia uchodził za największy zakład produkcyjny w Europie. Dwie bagniste wyspy w weneckiej dzielnicy Castello stanowiły podstawę dla stoczni, która dziś, zajmując powierzchnię 32 hektarów, zajmuje jedną dziesiątą historycznego centrum Wenecji oraz znaczne obszary wodne miasta. Arsenał wymagał ciągłych rozbudów i oprócz warsztatów kalafatniczych, stolarni oraz dużej hali linowej obejmuje również magazyn broni.
Wydajna praca
W XIV wieku pracownicy Arsenału, tzw. „arsenalotti“, byli tak wydajni i doświadczeni, że galery budowano z takim wyprzedzeniem, by w razie potrzeby statki handlowe można było przekształcić w okręty wojenne. Dzięki temu kompetentni stoczniowcy byli w stanie zbudować statek w ciągu zaledwie jednego dnia pracy. Również w Wenecji zwyczajowo organizowano rzemieślników w tak zwane „Arti”, czyli cechy. Przyznając im liczne przywileje, starano się – podobnie jak w przypadku hutników szkła – zapobiegać ich odejściu do konkurencji. Arsenalotti mieli stałe zatrudnienie i nie tylko stanowili straż pożarną Wenecji, ale także dbali o ochronę Pałac Dożów, „Mennicy“ i Arsenał. Tylko mężczyźni z Arsenału mogli wiosłować na słynnym „Bucintoro” – galerei państwowej doży, której kadłub był bogato zdobiony złotem i która, zgodnie z legendą, podczas rejsów lśniła jak ogień.
W pewnym okresie w Arsenału pracowało 16 000 „arsenotti”, którzy budowali ponad 100 statków rocznie. Do 1806 roku do Arsenału prowadziły jedynie dwa wejścia: przez bramę wodną, Ingresso all’Acqua, zabezpieczoną zapadnią i regulującą ruch statków przez Bacino w kierunku Morza Śródziemnego, oraz przez bramę lądową Ingresso di Terra. Brama ta, zaprojektowana na wzór bramy triumfalnej, była uważana za pierwszy przykład stylu renesansowego w Wenecji. Od 1806 roku Napoleon zainicjował modernizację, dzięki czemu Arsenał mógł budować większe okręty wojenne.
Dzisiejszy Arsenał
Obecnie Arsenał w Wenecji jest nie tylko miejscem, w którym odbywa się Biennale, ale stanowi również godną siedzibę dla Istituto di Studi Militari Marittimi – akademii dowódczej włoskiej marynarki wojennej – oraz Museo storico navale, czyli muzeum marynarki wojennej. Wizyta w Museo storico navale to godna polecenia atrakcja nie tylko dla miłośników historii żeglugi. Wspaniała kolekcja gondoli, spalona galera państwowa dożów z Wenecji, liczne eksponaty oraz ciekawe informacje na temat handlu morskiego Republiki Weneckiej, handlu statkami i budowy okrętów uzupełniają imponującą ofertę wystawienniczą.
Plan lokalizacji

Plan autorstwa https://www.OpenStreetMap.org © Autorzy OpenStreetMap