Z dala od znanych szlaków turystycznych Wenecja w dzielnicy Dorsoduro ukazuje się z najbardziej uroczej i pełnej światła strony. Podczas gdy w centrum uliczki często ciasno się do siebie przytulają, tutaj rozciąga się widok na szerokie fundamenty, nasłonecznione kanały i spokojne życie Wenecjaninów. Zapraszam Państwa na spacer po dzielnicy Dorsoduro, dzielnicy sztuki, gdzie za każdym rogiem czeka na Państwa nowy motyw jak z pocztówki i kojąca cisza.
Sestiere Dorsoduro

Mapa pochodzi ze strony https://www.OpenStreetMap.org – © współtwórcy OpenStreetMap
Jak widać, dzielnica Dorsoduro leży na południu miasta. Szeroki kanał Giudecca oddziela Dorsoduro od wyspy Giudecca na południu.
Dorsoduro to jedna z sześciu dzielnic Wenecji. Znajduje się na południu Starego Miasta (San Marco). W dzielnicy (sestiere) Dorsoduro mieszka około 15 000 osób, z czego jednak około 6 000 na dwóch przyległych wyspach: Giudecca i Sacca Fisola.
Pochodzenie Nazwa tej dzielnicy wywodzi się od dwóch słów: „Dorso duro”. W tłumaczeniu oznacza to „twardy grzbiet”. Odnosi się to do twardego, skalistego podłoża, na którym zbudowano tę dzielnicę.
Porada od profesjonalisty: Dorsoduro to idealne miejsce na późne popołudnie. O tej porze światło na Zattere jest wyjątkowe i zapewnia najpiękniejsze motywy fotograficzne w ciągu całego dnia.
Początek wycieczki
Wycieczka po dzielnicy Dorsoduro rozpoczyna się przy kościele La Salute. Ponieważ jednak większość turystów przebywa w centrum Wenecji, na Placu św. Marka, poniżej zamieszczamy krótki wstęp wyjaśniający, jak dostać się z Placu św. Marka do kościoła La Salute.
Bazylika św. Marka

Stań plecami do bazyliki św. Marka. Po lewej stronie znajduje się Piazzetta – przejście prowadzące od Placu św. Marka aż do laguny. To właśnie tam musisz się udać.
Piazzetta

Po dotarciu do laguny należy skierować się w prawo do przystanku vaporetto San Marco – Vallaresso „A“, skąd linią nr 1 można przeprawić się przez Canal Grande do przystanku La Salute. Podróż na drugą stronę Canal Grande zajmuje tylko chwilę.
Najważniejsze zabytki dzielnicy Dorsoduro

Czerwona linia To rejs vaporetto linii nr 1. Rozpoczyna się on przy przystanku vaporetto San Marco Vallaresso.
Niebieska linia to droga, którą tutaj proponujemy.
Do pierwszych atrakcji turystycznych należy kościół La Salute oraz stara stacja celna: Punta Dogana. Ze szczytu wyspy Dorsoduro (przy Punta Dogana) rozciąga się wspaniały widok na słynną panoramę Wenecji, basen portowy San Marco oraz wyspę klasztorną San Giorgio. Bardzo często można tu spotkać malarzy ze sztalugami, którzy również znają i doceniają piękno tej panoramy.
Kościół La Salute

Kościół La Salute to pierwsza atrakcja turystyczna, którą warto zwiedzić w dzielnicy Dorsoduro. Jej pełna nazwa brzmi: Santa Maria della Salute. Jest to jeden z najsłynniejszych symboli Wenecji. Wenecjanie nazywają ją po prostu „Salute”. W 1630 roku senat wenecki zaproponował budowę kościoła w związku z straszliwą epidemią dżumy. Epidemia pochłonęła już życie jednej trzeciej mieszkańców miasta. Senat obiecał zatem zbudować kościół ku czci Matki Boskiej, jeśli uwolni ona miasto od tej plagi.
Link do strony internetowej kościoła to: https://basilicasalutevenezia.it/
Palazzo Contarini Fasan naprzeciwko przystanku linii 1

Palazzo Contarini Fasan jest często nazywany ‚Casa di Desdemona‘. Choć nie jest tak wysoki ani tak szeroki jak niektóre inne okazałe pałace, to jednak wyróżnia się dzięki swoim wyjątkowym, filigranowym zdobieniom. „Desdemona“ to „prześladowana przez los“ – takie jest znaczenie jej imienia – żona Otella w tragicznej sztuce Szekspira pod tym samym tytułem „Otello“, którą zarówno Rossini, jak i Verdi przenieśli na język muzyki.
Zwróćcie uwagę na duże herby i wyjątkowo piękne balkony. Te Ornamenty na balkonie Ozdoby z pęcherzy rybich można zobaczyć w Wenecji tylko raz.
Punkt celny – Punta della Dogana

Po prawej stronie znajduje się kościół La Salute. Po lewej stronie znajduje się Punta Dogana. Wychodząc z kościoła La Salute, należy skręcić w prawo i iść wzdłuż Canal Grande aż do dawnej stacji celnej: Punta Dogana. Już w XV wieku Wenecja utrzymywała w tym charakterystycznym miejscu punkt celny, aby opodatkować towary dostarczane drogą morską. Na wieży znajduje się widoczna już z daleka rzeźba: dwie postacie Atlasa podtrzymują pozłacaną kulę ziemską, na której stoi obrotowa, brązowa bogini Fortuna.
Punta della Dogana, znana również jako Dogana da Mar, to muzeum sztuki współczesnej w Wenecji. Bilet wstępu uprawnia również do zwiedzania Palazzo Grassi. https://www.palazzograssi.it Z najwyższego punktu wyspy Dorsoduro rozciąga się wspaniały widok panoramiczny na basen portowy San Marco, campanile, sąsiednią wyspę z klasztorem San Giorgio oraz szeroki kanał Giudecca.
2 niewolnicy trzymający złotą kulę

Stary budynek celny w Wenecji, pochodzący z 1677 roku, pełni obecnie funkcję muzeum sztuki. Jego trójkątny kształt oddziela Canal Grande na północy od Canal Giudecca na południu. W wierzchołku trójkąta znajduje się Dogana da Mar.
W przeszłości, na początku XV wieku, wszystkie towary przybywające do miasta drogą morską były tu zarówno odprawiane celnie, jak i składowane oraz przeładowywane na mniejsze statki, dzięki czemu można je było transportować wąskimi kanałami do wszystkich części miasta. Zwróć uwagę na dwóch niewolników u szczytu budynku, trzymających złotą kulę. Na kuli obraca się Fortuna, wiatrowskaz poruszający się na wietrze.
Jeden z najpiękniejszych widoków panoramicznych w Wenecji




Po dotarciu na sam szczyt (Punta) można podziwiać najpiękniejszy widok na panoramę Wenecji. Niestety nie ma tu miejsc do siedzenia. Zrobienie stąd kilku zdjęć i zabranie ich do domu to absolutna konieczność dla wszystkich fotografów. Campanile, Pałac Dożów, pozostałe pałace przy Riva Schiavoni, wyspa klasztorna San Giorgio Maggiore oraz na południu sąsiednia wyspa Giudecca.
Inne atrakcje turystyczne dzielnicy Dorsoduro

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Idźcie wzdłuż nabrzeża po południowej stronie dzielnicy Dorsoduro, zgodnie z trasą zaznaczoną tutaj niebieską linią. Podziwiajcie widok na sąsiednią wyspę Giudecca. Być może będziecie mieli szczęście i minie was wielki statek wycieczkowy.
Obserwatorium w Wenecji

Za kościołem La Salute, a więc nad kanałem Giudecca, miną Państwo również obserwatorium w Wenecji. Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj:
http://www.istitutoveneto.org/venezia/dati/atmosfera/OsservatoriVE.pdf
Sąsiednia wyspa Giudecca

Widok z Giudecca (na południu) na dzielnicę Dorsoduro na północy. Na wyspie Giudecca panuje spokojna i kontemplacyjna atmosfera. Przybywa tu bardzo niewielu turystów. Poza hotelem Hilton Molino Stucky Venice prawie nie ma tu turystów. Goście hotelowi zazwyczaj korzystają z hotelowej łodzi-shuttle, która przewozi ich tam i z powrotem z hotelu na Plac św. Marka.
Jeśli chcą Państwo w spokoju i ciszy zjeść coś lekkiego, podziwiając przy tym wspaniały widok na szeroki kanał Giudecca, proszę wsiąść na przystanku Zattere do vaporetto, które po jednym przystanku z Dorsoduro przewiezie Państwa tutaj i z powrotem
Nasza rada:
Warto tu zajrzeć. Linia 2 do przystanku Zattere pozwoli wam szybko i wygodnie dostać się na drugą stronę. Tutaj, na wyspie Giudecca, Wenecja jest nadal najspokojniejsza i najbardziej autentyczna. Ceny są bardzo przystępne, ponieważ niewielu turystów trafia w te strony.
Sąsiednia wyspa Giudecca z kościołem Il Redentore

Kościół Il Redentore znajduje się na wyspie Giudecca, z widokiem na dzielnicę Dorsoduro. Jest to jeden z dwóch kościołów wotywnych w Wenecji, ufundowanych przez Signorię w podziękowaniu za ocalenie przed dżumą. W 1576 roku senat Wenecji złożył ślubowanie, że zbuduje nowy kościół, jeśli Wenecja zostanie uwolniona od dżumy. I rzeczywiście: dżuma zniknęła z miasta, a kościół został zbudowany. W 1592 roku, po zakończeniu budowy, kościół został poświęcony. W dowód wdzięczności za ustąpienie dżumy od tamtej pory co roku, w trzecią niedzielę lipca, obchodzone jest święto Redentore.
Dzisiaj pionierzy włoskiej marynarki wojennej budują most pontonowy. Most ten prowadzi bezpośrednio do wejścia do kościoła Il Redentore. Przez niego wierni wchodzą do kościoła, w którym co roku patriarcha Wenecji błogosławi miasto.
Prom między Fusiną a Zattere (Dorsoduro)
Dla wszystkich gości przyjeżdżających do Wenecji z zachodu, np. turystów z Południowego Tyrolu lub Trentino, w małej miejscowości Fusina na lądzie stałym znajduje się niewielki parking oraz możliwość dojazdu linią nr 16 z Fusiny do dzielnicy Dorsoduro, przystanek Zattere.

Linia nr 16 wprawdzie należy do sieci ACTV, ale za przejazd nią trzeba zapłacić osobno. Przejazd między Fusiną a Zattere NIE jest zatem objęty biletami wielodniowymi ACTV.
Bocca di Leone przy Zattere

Nazwa „Löwenmaul“ (Bocca di Leone lub w Wenecji: Boche de Leon) oznaczała w Republice Weneckiej „skrzynki na skargi”. Löwenmaul widoczny na zdjęciu znajduje się przy wejściu do kościoła Santa Maria della Visitazione w dzielnicy Dorsoduro przy Zattere. Tutaj każdy mógł wrzucić pisemne zgłoszenia i skargi do władz miejskich. Skrzynki pocztowe te były rozmieszczone na całym terenie miasta. Jak wiadomo, lew jest symbolem miasta Wenecji.
Bocca di Leone

Oto ona: idźcie wzdłuż zaznaczonej na niebiesko ścieżki wzdłuż brzegu, od Punta Dogana, aż dotrzecie do miejsca między tymi dwoma kościołami przy przystanku vaporetto Zattere. Miejsce to jest zaznaczone na zdjęciu.
Nazwa Zattere
Istnieje hipoteza, że nazwa „Zattere” wywodzi się z dawnego przeznaczenia tej długiej nabrzeżnej drogi (kai). Dawniej właśnie tutaj przybijały tratwy (Zattere) z drewnem i solą, których miasto potrzebowało.
Najlepsze lody w mieście: Gelati Nico

Jeśli przechodzisz obok Zattere, możesz zrobić sobie krótką przerwę na kawę, espresso, lody, Aperol itp. Nasza rada: zajrzyj do kawiarni Cafe Gelati Nico. To miejsce odwiedzają głównie sami Wenecjanie. Dobra jakość za dobrą cenę. A widok na Kanał Giudecca jest wspaniały. Latem rozstawiane są parasole.
Oto jak to zrobić:
- Proszę pozostać na opisanej tutaj ścieżce wzdłuż brzegu.
- Proszę przejść obok przystanku vaporetto „Zattere”.
- Proszę przejść obok obu kościołów, a już Państwo na miejscu.
- Ciesz się widokiem.
Nie wystarczy jednak tylko kupić lody w biegu. Bardzo warto zatrzymać się na chwilę na zadaszonym tarasie nad kanałem Giudecca.
Kawa cappuccino z bułką brioche kosztuje tu zaledwie 4,00 euro, a kieliszek Aperolu z górą chipsów – tylko 6,00 euro (stan na luty 2026 r.). Będziecie zachwyceni.
Ciesz się włoskim stylem życia przez 30 minut

Jeśli wybieracie się na tę wycieczkę po dzielnicy Dorsoduro i jeśli pozwala na to wasz plan dnia, naprawdę warto poświęcić pół godziny i zjeść lub wypić coś małego w Gelati Nico.
Usiądź na tarasie pod parasolem i rozkoszuj się atmosferą Wenecji, spokojem, przestrzenią, morzem oraz wspaniałą panoramą. Znajdujesz się w jednym z najpiękniejszych punktów widokowych Wenecji.
Turyści z masowej turystyki NIE przechodzą tędy. Tak daleko od Placu św. Marka zagubią się tylko nieliczni.
- Rano serwują tu pyszne cappuccino z brioche, a w porze lunchu lody lub Aperol Spritz, jak na zdjęciu.
- Słońce odbija się w wodzie przed wami.
- Przepływają statki.
- Nad wami latają i skrzeczą mewy.
Nie ma chyba w Wenecji innego miejsca, które w tak ogromnym stopniu – niemal już w sposób stereotypowy – oferowałoby wszystko, co stanowi o typowej włoskiej radości życia i przyjemności. Istnieje na to takie wyrażenie: „Dolce far Niete” (słodkie nicnierobienie)
Port w Wenecji

Jeśli po minięciu lodziarni Gelati Nico pójdą Państwo dalej ścieżką wzdłuż brzegu w dzielnicy Dorsoduro, dotrą Państwo do portu w Wenecji. Ponieważ jednak port jest strefą zamkniętą, najlepiej po minięciu lodziarni Nico skręcić w prawo.
Historyczna stocznia gondoli i wyśmienite jedzenie

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Jeśli zaraz za lodziarnią skręcisz w prawo, po przeciwnej stronie niewielkiego kanału zobaczysz jedną z nielicznych historycznych stoczni gondoli w Wenecji. A tuż naprzeciwko stoczni, czyli po tej stronie kanału, po której się znajdujesz, masz świetną okazję, by zjeść i wypić coś niewielkiego, ale typowo weneckiego.
Historyczna stocznia gondoli

Naprzeciwko niewielkiego kanału Rio de San Trovaso znajduje się jedna z nielicznych nadal działających historycznych stoczni gondoli: „Della Toffola Lorenzo“ w Wenecji. W tle zdjęcia widać kościół San Trovaso. Jeśli mają Państwo ochotę na coś do jedzenia lub picia, mogą Państwo zrobić sobie krótką przerwę przy nabrzeżu naprzeciwko stoczni i obserwować prace przy gondolach.
Tanie i autentyczne: tutaj jedzą włoscy studenci

Naprzeciwko zabytkowej stoczni gondoli znajduje się „Osteria Al Squero“ (tutaj po prawej stronie na zdjęciu).
Tutaj zazwyczaj spotyka się wielu włoskich studentów. A to dobry znak. Jako Włosi są przyzwyczajeni do dobrego jedzenia i picia. Dobry gust mają we krwi. A jako studenci większość z nich przechodzi przez etap, w którym dysponują jeszcze niewielkimi środkami finansowymi.
Jedzenie tutaj jest więc smaczne i niedrogie. Zazwyczaj są to małe przekąski, które w Wenecji nazywa się „cichetti”.
Cichetti to małe przysmaki, które zazwyczaj składają się z cienkich kromek białego chleba z dodatkiem kalmarów, tuńczyka, oliwek, bakłażanów, suszonej ryby, karczochów, klopsików z mielonego mięsa, roladek z sardeli itp. Wszystko to jest delikatnie pieczone, gotowane lub smażone, doprawione oliwą, solą i pieprzem. Proszę zajrzeć do witryny przy ladzie i dać się zainspirować.
Nie muszą Państwo znać języka włoskiego. Nie muszą Państwo nawet znać nazwy. Te małe kromki białego chleba z nadzieniem i tak będą Państwo jeść palcami (finger food), więc nie ma znaczenia, jeśli przy zamawianiu wskażą Państwo na nie palcem.
Dajcie się spontanicznie zainspirować prezentowanymi potrawami.
Dalszy przebieg wycieczki

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Historyczna stocznia gondoli i „Osteria Al Squero“ są oddzielone niewielkim kanałem. Idą Państwo po prawej stronie kanału. Proszę teraz iść dalej tą drogą. Pierwszy most, który teraz przecina kanał, prowadzi do kościoła San Trovaso. Proszę skręcić na drugi most która prowadzi prosto do wąskiej uliczki.
Szczegóły: Od kanału do kościoła św. Barnaby

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Jak widać na tym szczegółowym zdjęciu, do kościoła San Barnaba prowadzi kilka wąskich ścieżek i uliczek.
Typowy widok na weneckie miasto






Przechodzicie tu przez typową wenecką dzielnicę z wąskimi uliczkami, rozległymi placami, przejściami podziemnymi, mostami, wzdłuż kanałów z odbiciami w wodzie itp. To wszystko nie jest oczywiście tak spektakularne jak kościół La Salute czy Pałac Dożów, ale zdecydowanie warto sfotografować te motywy na pamiątkę.
Kościół św. Barnaby z wystawą poświęconą Leonardo da Vinci

Znajdujecie się teraz na placu „Campo San Barnaba“, gdzie stoi kościół San Barnaba. W kościele tym przez cały czas można obejrzeć niewielką wystawę poświęconą Leonardo da Vinci.
Strona internetowa poświęcona temu tematowi to: https://www.leonardoavenezia.com/
Świeże owoce i warzywa

Charakterystycznym elementem Wenecji, z jej licznymi małymi kanałami, są również sprzedawcy owoców i warzyw, którzy oferują swoje towary klientom bezpośrednio z łodzi. Taką łódź można znaleźć tuż za Campo San Barnaba.
Od kościoła San Barnaba do Campo Santa Margherita

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Trasa po dzielnicy Dorsoduro prowadzi teraz od kościoła San Barnaba dalej do Campo Santa Margherita. Sami się o tym przekonacie: taka piesza wycieczka po mieście może dość szybko zmęczyć. Tutaj, w Wenecji, alternatywą są wprawdzie rejsy vaporetto. Jednak te rejsy nie docierają do interesujących miejsc. Musicie więc polegać na zwiedzaniu Wenecji pieszo. Nieco większy plac (campo), taki jak Campo Santa Margherita, zachęca do chwili odpoczynku.
Typowy plac, gdzie można odpocząć w cieniu

Spokój: Najpóźniej w tym momencie powinno Państwu uderzyć, że Wenecja jest w gruncie rzeczy spokojnym miastem. Być może niektórzy turyści wprowadzają nieco zamieszania, ale poza tym jest to spokojne miasto. Szczególnie przyjemne jest to, że w obrębie miasta nie jeżdżą ani nie parkują samochody. Nie słychać trąbienia, nie ma przepychanek, nie ma obaw przed przejściem przez ulicę, nie ma sygnalizacji świetlnej i w ogóle nie słychać hałasu ruchu ulicznego. Za to na placach dzieci grają w piłkę nożną bez obaw o bezpieczeństwo.
Cieszcie się spokojem, usiądźcie, jeśli macie chwilę, pod drzewem i popatrzcie na otoczenie. Ojcowie założyciele i urbaniści nie przewidzieli dzisiejszej turystyki, inaczej niektóre uliczki byłyby z pewnością nieco szersze.
A tak przy okazji: Iglica została usunięta jako środek zapobiegawczy z powodu problemów statycznych
Koniec wycieczki

Tuż za Campo Santa Margherita kończy się dzielnica Dorsoduro. W zależności od tego, w którą stronę pójdziesz, po przejściu przez most dotrzesz do dzielnicy San Polo lub Santa Croce.
Proponowana tutaj trasa prowadzi do Canal Grande, skąd można wrócić do centrum albo vaporetto, albo po krótkiej przejażdżce gondolą
Koniec wycieczki: Teraz mają Państwo 3 możliwości

1. Idź dalej pieszo aż do mostu Rialto: Wystarczy kierować się znakami, a za kilka minut już tam będą. A z mostu Rialto to już tylko 8 minut spacerem z powrotem na Plac św. Marka.

2. Przechodzą przez Canal Grande z przejażdżką gondolą za około 2 euro od osoby za przejazd. Po dotarciu na drugą stronę znajdą się Państwo z powrotem w centrum: w dzielnicy San Marco. Tam należy kierować się znakami prowadzącymi na Plac św. Marka. W ciągu kilku minut znajdą się Państwo z powrotem w punkcie wyjścia.

3. Biorą Prom wodny (vaporetto) który przewiezie Państwa po Canal Grande od dowolnego miejsca w Wenecji, do którego chcą Państwo dotrzeć.
Zakończenie wycieczki nad Canal Grande

Plan został opracowany przez https://www.OpenStreetMap.org – © Współtwórcy OpenStreetMap
Niebieska trasa prowadzi do przystanku vaporetto San Toma. Czerwona linia prowadzi na końcu do przystanku gondoli San Toma.
Przeprawa przez Canal Grande na gondoli

Na zdjęciu widać przystanek promowy (traghetto) San Toma, z którego za 2 euro można przeprawić się przez Canal Grande.
Ciekawa, krótka przejażdżka gondolą. Można bezpiecznie usiąść na skraju tej wyjątkowo dużej gondoli i zaoszczędzić sobie długiego objazdu pieszo przez most Rialto. Ta krótka przejażdżka kończy się w dzielnicy San Marco. Stamtąd droga powrotna na Plac św. Marka (San Marco) jest bardzo dobrze oznakowana.
Taras na dachu komisarza Brunettiego

Po zakończeniu krótkiej przejażdżki gondolą przez Canal Grande rozciąga się przed Państwem niezakłócony widok na taras na dachu po przeciwnej stronie kanału, na którym kręcono wiele filmów z komisarzem Brunettim.
Bernd Morgenthaler, ekspert od Wenecji.
Właściciel i operator serwisu Venedig.com od 1999 roku.
Dzięki 40-letniemu doświadczeniu w przekazywaniu złożonych treści skupiam się obecnie na dostarczaniu precyzyjnych, dostępnych dla wszystkich informacji dla wszystkich odwiedzających Wenecję oraz na pozytywnych wiadomościach z tego miasta na lagunie.


Dr Susanne Kunz-Saponaro – O mnie
Urodziłam się w Niemczech i zdobyłam wykształcenie jako historyk sztuki oraz przewodniczka miejska. Posiadam oficjalny certyfikat przewodniczki turystycznej po Wenecji. Oferowane przeze mnie wycieczki są zawsze dostosowane do Państwa zainteresowań. Więcej informacji znajdą Państwo na mojej stronie internetowej: http://www.stadtfuehrungen-venedig.de/index.htm